Duurzaamheid mag wereldwijd dan een hot topic zijn, in de Haagse verkiezingscampagne lijkt het vooral een bijrol te spelen. Terwijl de rest van de wereld zich druk maakt over klimaat, mensenrechten en verantwoord ondernemen, wordt in Nederland dit thema vaak weggedrukt tussen koopkrachtplaatjes en stikstofdebatten. Toch is dat opmerkelijk, want achter de schermen staat er voor bedrijven en burgers wel degelijk veel te veranderen.
Niet alleen burgers, maar ook bedrijven krijgen te maken met strengere Europese regels, zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), die ondernemingen verplichten hun impact op mens en milieu inzichtelijk te maken. Deze wetgeving versterkt maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) door bedrijven niet alleen op financiële resultaten af te rekenen, maar ook op sociale en ecologische prestaties. Denk aan eerlijke arbeidsomstandigheden, CO₂-reductie en ketentransparantie. Hoe streng of soepel deze regels uiteindelijk in Nederland worden toegepast, hangt sterk af van politieke keuzes in Den Haag, en die keuzes raken zowel ondernemers als werknemers en kiezers.
Het politieke speelveld rond MVO is breed en soms behoorlijk gepolariseerd. Aan de ene kant staan partijen als Partij voor de Vrijheid en Forum voor Democratie, die duurzaamheid vooral zien als een dure en overbodige hobby van Brussel. Zij spreken over “klimaatwaanzin” en vinden dat Nederland beter af is zonder Europese klimaatregels. De inzet van organisaties zoals RBConnect en anderen die bedrijven helpen duurzamer te ondernemen wordt door deze partijen weggezet als een bijdrage aan iets wat volgens hen niet nodig is.
Aan de andere kant zijn er partijen, zoals GroenLinks-PvdA, Partij voor de Dieren en D66, die juist pleiten voor stevige duurzaamheidswetgeving en MVO zien als een essentieel onderdeel van toekomstbestendig ondernemen. Zij benadrukken dat bedrijven verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun impact, niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. Daar tegenover staat een brede middengroep van partijen, waaronder VVD, CDA, BBB en NSC, die de Europese regels in principe steunen, maar vooral hameren op het belang van een gelijk speelveld en het vermijden van nationale koppen bovenop EU-wetgeving. Met andere woorden: wel verduurzamen, maar zonder dat ondernemers er grijs van worden. Er is immers al genoeg grijs haar in het MKB.
Dat spanningsveld is ook zichtbaar in de manier waarop de CSDDD zich ontwikkelt. De recente afzwakking via de zogenaamde Omnibuswet, waarbij de reikwijdte van de wet drastisch wordt ingeperkt en wordt gereduceerd tot een formaliteit zonder positieve impact op mensenrechten, het milieu en klimaat, laat zien dat zelfs op Europees niveau de meningen stevig uiteenlopen. Waar sommigen dit zien als broodnodige verlichting voor bedrijven, ervaren anderen, zoals GroenLinks-PvdA, D66 en SP, het als een gemiste kans om duurzaamheid echt stevig te verankeren in het bedrijfsleven.
De keuzes die politieke partijen nu maken over MVO raken niet alleen de manier waarop bedrijven rapporteren, maar ook hoe Nederland zich internationaal positioneert in de transitie naar een duurzame economie. Minder regels kunnen ondernemers lucht geven, maar vergroten ook het risico dat sociale en ecologische belangen onder druk komen te staan. Strengere regels leggen de lat hoger, maar zorgen voor duidelijkheid en een gelijk speelveld. Bovendien biedt duurzaam ondernemen steeds meer kansen: het opent deuren naar nieuwe markten, stimuleert innovatie, versterkt de veerkracht van bedrijven en draagt bij aan een toekomstbestendige economie.
Op wie je 29 oktober stemt, bepaalt ook hoe duurzaam Nederland onderneemt.
