5 vragen aan Manon Wolfkamp
Eén van de drijvende krachten achter RBConnect is Manon Wolfkamp. Met meer dan twintig jaar ervaring in een internationale omgeving, heeft Manon zich ontwikkeld tot een verbinder, trainer en facilitator met een scherpe focus op bedrijfsleven en mensenrechten. Wat drijft Manon? In dit blog stellen we haar voor.
Wat heeft jou geïnspireerd om je te richten op verantwoord ondernemen en mensenrechten in het bedrijfsleven?
Bedrijven hebben een enorme invloed op de wereld om hen heen. Ze spelen een sleutelrol in het aanpakken van grote uitdagingen zoals armoedebestrijding en het tegengaan van klimaatverandering. Maar die rol kunnen ze alleen effectief vervullen als ze tegelijkertijd weten hoe te stoppen met bijdragen aan de negatieve gevolgen van internationale handel, zoals uitbuiting en milieuvervuiling.
Veel bedrijven willen werken aan verbetering in hun verduurzaming, maar weten vaak niet hoe ze hun verantwoordelijkheid in de keten moeten nemen of geven hier onvoldoende prioriteit aan. Met de komst van due diligence-wetgeving krijgen bedrijven nu de verplichting om verantwoordelijkheid te nemen voor hun volledige keten. Dit is hét moment om bedrijfsprocessen op een efficiënte en effectieve manier in te richten. Mijn visie is dat dit kan zonder de regeldruk te vergroten.
Overheden moeten duidelijke kaders scheppen, en stakeholders zoals maatschappelijke organisaties moeten de middelen en ruimte krijgen om hun rol in due diligence te vervullen. Het vergroten en delen van kennis is daarbij essentieel – en daar draag ik graag aan bij.
Hoe kom je op het idee om deze coöperatie op te richten?
De laatste jaren is er steeds meer duurzaamheidswetgeving aangenomen. Ik merk dat bedrijven hierop reageren door voor de verschillende wetten afzonderlijke processen in te richten. Ook bij de overheid is de beleidsvorming en het toezicht versnipperd over verschillende ministeries en toezichthouders. Dit verhoogt de regeldruk onnodig. Om deze druk te verminderen, is het belangrijk om de samenhang tussen de wetten te erkennen en deze als geheel te benaderen. Ik ben ervan overtuigd dat als bedrijven de OESO-richtlijnen als basis nemen voor de inrichting van één due diligence proces, het voor bedrijven veel eenvoudiger wordt om te voldoen aan verschillende duurzaamheidswetten. Ik merk ook in trainingen dat bedrijven, maar ook maatschappelijke organisaties, snakken naar dit integrale perspectief. Met RBConnect willen we dat perspectief bieden en juist de integraliteit van duurzaam en verantwoord ondernemen benadrukken en verder ontwikkelen. Ik denk dat we daarmee niet alleen de regeldruk kunnen verminderen, maar ook meer positieve impact kunnen realiseren in productielanden op bijvoorbeeld arbeidsrechten en tegengaan van milieuvervuiling. Dat is uiteindelijk we met verantwoord en duurzaam ondernemen willen bereiken.
Hoe combineer je jouw rol als verbinder, facilitator en trainer om duurzame verandering te stimuleren?
Ik probeer goed te luisteren en te begrijpen waar bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden tegenaan lopen. Doordat ik met vele verschillende stakeholders werk, krijg ik inzicht in hun uitdagingen en perspectieven. Die kennis gebruik ik om hen samen te brengen, uit te dagen en zo verder te helpen.
Bij trainingen voor maatschappelijke organisaties en vakbonden laat ik ze ervaren waar bedrijven tegenaan lopen in het uitvoeren van due diligence. Bij bedrijven laat ik zien hoe het voor maatschappelijke organisaties is om dag in dag uit te werken met mensen die uitgebuit worden in internationale ketens. Overheden probeer ik in te laten zien dat dit dossier versnipperd is over verschillende ministeries en toezichthouders, die onderling niet altijd goed samenwerken.
Daarnaast probeer ik alle stakeholders samen om de tafel te krijgen, in een setting waarin ze informeel met elkaar in gesprek gaan en ervaringen uitwisselen. In Nederland hebben we vanuit onze poldercultuur daar al veel ervaring mee. In veel andere Europese landen of productielanden waar ik werk, is er onderling veel wantrouwen en zijn stakeholders niet gewend om samen te werken. Duurzaam en verantwoord ondernemen gaat juist over de effecten die bedrijven hebben op hun omgeving en hun stakeholders. Samenwerking met deze omgeving en onderlinge verbinding is dus essentieel.
Wat is jouw advies aan kleine en middelgrote bedrijven die denken dat due diligence te complex of niet relevant voor hen is?
Start! Hoe klein je ook bent, je kunt altijd in gesprek gaan met toeleveranciers en dit onderwerp aankaarten. Je kunt starten met het onderzoeken van je eigen ketens en inkoop. Start daarbij met de ketens waarvan je vermoedt dat grondstoffen of ingrediënten uit hoog risicolanden komen. Due diligence is een leerproces, dus je hoeft niet alles meteen perfect te doen. Wees open over waar je staat.
Kijk ook goed naar wat andere MKB-ers doen en probeer samen te werken in de sector en met ketenpartners. Ik werk veel samen met MKB-ers en ben elke keer weer verrast hoeveel ze al doen. Ze hebben vaak jarenlange relaties met toeleveranciers, waardoor ze ingewikkelde onderwerpen zoals kinderarbeid veel makkelijker bespreekbaar kunnen maken en samen aanpakken. Vaak is de commitment vanuit de directie groot en wordt er gewerkt in kleine teams. Daardoor kunnen ze snel hun eigen procedures veranderen.
Helaas communiceren veel MKB-ers slecht over wat ze al doen. En dat is jammer. Door goed te communiceren, ook juist over wat niet goed gaat, kunnen bedrijven onderling van elkaar leren en elkaar inspireren.
Wat is een training of samenwerking waar je bijzonder trots op bent, en waarom?
De afgelopen twee jaar heb ik samen met de Nederlandse vakbonden gewerkt aan een programma om in productielanden als Bangladesh en Ethiopië hun partners te trainen op due diligence. Ook hebben we hier ronde tafel gesprekken georganiseerd waarin bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en vakbonden samen spraken over de uitdagingen waar ze tegenaan lopen. Het is ongelooflijk inspirerend om te zien hoe deze stakeholders die elkaar niet vaak spreken, op constructieve wijze samen het gesprek aangaan gericht op oplossingen. Maar daar vertel ik meer over in mijn volgende blog met verhalen uit het veld.
